Ndërsa investimet e huaja në Shqipëri vijojnë të rriten, shqetësimi kryesor mbetet destinacioni i tyre. Sipas Strategjisë Kombëtare për Industrinë 2026-2030, pjesa më e madhe e kapitalit të huaj vazhdon të përqendrohet në sektorin e pasurive të paluajtshme, ndërsa industria dhe prodhimi mbeten pas.
Dokumenti i qeverisë evidenton se ekonomia shqiptare po financohet kryesisht drejt sektorëve me risk më të ulët, si ndërtimi dhe tregu i pasurive të paluajtshme. Ndërkohë, sektorët që prodhojnë mallra, krijojnë vende pune të qëndrueshme dhe rrisin eksportet, vazhdojnë të përballen me mungesë investimesh.
Shifrat tregojnë qartë këtë realitet. Në fund të vitit 2025, stoku i investimeve të huaja në pasuri të paluajtshme arriti në 9.5 miliardë euro, ndërsa industria përpunuese numëronte rreth 6 miliardë euro. Edhe investimet e reja ndjekin të njëjtën prirje. Gjatë vitit 2025, në sektorin e pasurive të paluajtshme u investuan 561 milionë euro, ndërsa në industrinë përpunuese vetëm 107 milionë euro.
Ekspertët vlerësojnë se ky model zhvillimi krijon rritje afatshkurtër, por nuk garanton një ekonomi të qëndrueshme dhe konkurruese. Ndërtimi gjeneron aktivitet ekonomik, por industria është ajo që krijon prodhim, eksporte dhe vlerë të shtuar afatgjatë.
Përmes strategjisë së re, synohet orientimi i investimeve drejt industrisë, teknologjisë dhe inovacionit. Objektivi është rritja e produktivitetit, forcimi i eksporteve dhe lidhja më e madhe e kompanive shqiptare me zinxhirët rajonalë dhe globalë të furnizimit.
Megjithatë, sfida mbetet e madhe. Për sa kohë kapitali vijon të gjejë fitime më të shpejta në beton sesa në prodhim, ekonomia shqiptare rrezikon të mbetet e varur nga sektorë që nuk krijojnë të njëjtin ndikim në zhvillimin afatgjatë të vendit.
Pyetja që shtrohet është nëse Shqipëria do të arrijë të kalojë nga ekonomia e ndërtimit tek ekonomia e prodhimit, apo do të vazhdojë të ndërtojë më shumë sesa të prodhojë.
