Protestat e ditëve të fundit në Zvërnec nuk janë thjesht një reagim ndaj një projekti të diskutueshëm zhvillimi. Ato po shndërrohen në simbol të pakënaqësisë së një brezi që ndihet i përjashtuar nga e ardhmja e vendit. Një brez që po humbet besimin se mund të ndërtojë jetën në Shqipëri dhe që po zgjedh emigracionin si rrugën e vetme të shpëtimit.
Ky realitet ndihet fort edhe në Gjirokastër. Qyteti i gurit po përballet prej vitesh me largimin masiv të të rinjve, tkurrjen e popullsisë dhe mungesën e mundësive ekonomike. Shumë lagje po zbrazen gradualisht, ndërsa bizneset lokale ankohen për mungesë fuqie punëtore dhe konsumatorësh. Ndërkohë, problemet e përditshme, nga infrastruktura e amortizuar te shërbimet publike të pamjaftueshme, vazhdojnë të mbeten pa zgjidhje.
Të rinjtë që largohen përmendin pothuajse të njëjtat arsye: paga të ulëta, mungesë meritokracie, vështirësi për të siguruar një banesë dhe mungesë perspektive për zhvillim profesional. Për shumë prej tyre, diploma nuk garanton më punësim dhe puna nuk garanton më një jetë dinjitoze.
Protestat në Zvërnec kanë rikthyer në qendër të vëmendjes një debat më të gjerë: çfarë modeli zhvillimi po ndërton Shqipëria? Ndërsa investimet përqendrohen kryesisht në ndërtim, pasuri të paluajtshme dhe projekte turistike, shumë qytetarë ndihen të përjashtuar nga përfitimet që premton rritja ekonomike.
Në Gjirokastër, si në shumë qytete të tjera të jugut, shqetësimi nuk lidhet vetëm me ekonominë. Banorët flasin për mungesën e dëgjimit nga institucionet, për problemet që zvarriten me vite dhe për ndjesinë se zëri i tyre nuk ka peshë në vendimmarrje. Kjo ka sjellë një formë tjetër proteste: largimin në heshtje.
Sot, revolta e “të përjashtuarve” nuk po shfaqet vetëm në pankarta apo protesta. Ajo lexohet në statistikat e emigracionit, në shkollat me gjithnjë e më pak nxënës, në shtëpitë e mbyllura dhe në qytetet që po humbasin energjinë e brezit të ri.
Mesazhi që vjen nga protestat është i qartë: qytetarët nuk kundërshtojnë zhvillimin, por kërkojnë që ai të jetë transparent, gjithëpërfshirës dhe të krijojë mundësi reale për ata që duan të jetojnë dhe të ndërtojnë të ardhmen në Shqipëri. Përndryshe, vendi rrezikon të humbasë pasurinë e tij më të madhe – njerëzit.
